Roland D-20

Algemene Informatie
Fabrikant	Roland
Type	D-20
Ontwerper	Ikutaro Kakeashi
Productiejaren	1988
Aantal geproduceerd	...
Marktwaarde	€ 90 - € 120
Accessoires	Memory card (RAM) M-256D & M -256E Carrying Case SHC-1 Programmer PG-10 Stereo Headphones RH-100 Pedal Switch DP-2/DP-6 MIDI/Sync cable MSC-07/15/25/50/100
Synthese Eigenschappen
Synthese	Linear Arithmetic Synthesis
Oscillator	4 parts
Filter	digital
Envelope	pitch (Wave Generator), amplifier (Time Variant Amplifier), filter (Timer Variant Filter)
LFO	pitch modulation, niet toewijsbaar
Arpeggiator	n.v.t.
Sequencer	8 sporen plus drumtrack, 16.000 notes maximum, 500 bars maximum
Effecten	5 reverb types, 3 delay types
Specificaties
Polyfonie	32 stemmen (parts)
Multitimbraal	8 x multitimbraal
Aansturing	MIDI in, out, thru
Outputs	1x stereo
Inputs	pedal in, sequencer start/stop, punch in/out
Geheugenplaatsen	Patches: 128 Timbres: 128 Preset Tones: 128 Programmable Tones: 64 Preset Tones: 128
Afmetingen (B x D x H)	100,1 x 30,1 x 10,6 cm
Stroomverbruik	25 Watt
Gewicht	10,1 kg kilogram
Keyboard	61 met velocity toetsen, 5 octaven

De Roland D-20 maakt deel uit van de Roland D-serie die eind jaren tachtig van de vorige eeuw is ontwikkeld. De D-20 maakt deel uit van de eerste workstations (combinatie synthesizer en sequencer) die in de tweede helft van de jaren tachtig voor het eerst opkwamen. Andere workstations uit die periode betreffen de Ensoniq ESQ-1 en VFX en de Korg M1. Eind jaren tachtig lag de verkoopprijs van de D-20 ongeveer tussen de 3000 en 3400 gulden. Het prijsverschil met de hiervoor genoemde, duurdere workstations bedroeg ongeveer 1000 gulden.

Architectuur

Synthese

De synthese van de D-serie wordt als Linear Arithmetic Synthesis (LAS) aangeduid. Hoewel de achtergrond van deze benaming onduidelijk is, dient de combinatie van PCM samples (als attack) en digitale oscillator (voor de sustainfase) als meest kenmerkend van deze wijze van synthese te worden beschouwd. Deze soort van synthese komt sterk overeen met die werd toegepast in de Kawai K-4 welk model stamt uit dezelfde periode. Ook de opzet van de - iets recentere - TG33/SY22 van Yamaha is vergelijkbaar met de LA-synthese zij het dat deze modellen samples combineerden met FM synthese en bovendien de mogelijkheid van vectorsynthese incorporeerden.

Modes

De D-20 kent twee "operation modes"; de "multitimbral mode" en de "performance mode". De multitimbral mode is de aangewezen modus voor het gebruik van een sequencer (intern of extern). De performance mode is bedoeld voor regulier (speel)gebruik.

Patches en tones

De basis wordt gevormd door een part die nog het best kan worden vergeleken met een afzonderlijke oscillator. Maximaal vier parts kunnen worden gebruikt voor het vormen van een tone. Een tone kan derhalve worden beschouwd als een basale 'preset'.

In de Multitimbral Mode worden tones aangeduid als timbres voor gebruik met een interne of externe sequencer. In de Performance Mode kunnen de tones worden gelayerd (Dual), gesplit over het toetsenbord (Split mode) of enkelvoudig (Whole) worden gebruikt tezamen met de ingebouwde effecten.

Dus; een tot vier parts vormen een tone. Een of twee tones (eventueel met effecten) vormen een patch.

Parts en structures

Parts kunnen bestaan uit een reguliere (digitale) oscillator of uit een PCM sample. In een tone zijn steeds twee parts aan elkaar gekoppeld. Deze koppeling heet een "structure". Een structure kan bestaan uit bijvoorbeeld twee oscillators in mono, een oscillator en een PCM sound in mono, twee PCM sounds in mono, twee oscillators in stereo, een oscillator en een PCM sound in stereo, etcetera. Er zijn tevens structures beschikbaar waarin een (digitale) ringmodulator is verwerkt. In deze 'ringmodulation structures' kunnen zowel de PCM sounds als de oscillator optreden als 'carrier' en 'modulator'.

Oscillator en PCM sounds

De oscillator is zuiver digitaal en beschikt over een zaag en blokgolfvorm. De oscillator is te bewerken met de reguliere synthparameters als filter, filter envelope (TVF), en amplifier envelope (TVA). Wel beschouwd zou deze opstelling als een voorloper van de latere en eveneens digitale Virtual Synthesizing techniek kunnen worden gezien.

De PCM sounds zijn 16 bit en kunnen maar zeer beperkt worden bewerkt. Zo is het niet mogelijk om de PCM sounds door het filter te leiden.Er zijn 2x 128 PCM sounds beschikbaar. Voor het grootste gedeelte betreft het "one shot" samples zoals piano, trumpet en violin. Voorts zijn loops beschikbaar. De bruikbaarheid van loops is enigszins beperkt door het feit dat het tempo van de loops varieert met de hoogte van de toon.

Filter

De Roland D-synthesizers waren één van de eerste synthesizers met zowel een digitale oscillator als een digitaal filter. Zo bevatte de Ensoniq ESQ-1 weliswaar digitale golfvormen maar was het filter analoog. Het gebruikte filter in de D-series is bovendien resonant. Hiermee onderscheidt de D-serie zich van de Korg M1 die weliswaar een digitaal maar niet een resonerend filter heeft. De filter cutoff is verdeeld in 100 stappen. De resonantie is verdeeld in 30 stappen. Bij hoge resonantie-instellingen treedt een digitale vervorming op welke mogelijk verband houdt met 'digital overflow', vergelijkbaar met de Roland MT-32.

Drumcomputer

De D-20 bevat een ingebouwde drumcomputer. Deze kan gebruikt worden in combinatie met de sequencer (via track 9), afzonderlijk (middels het afspelen van patterns) of extern via MIDI. De drumcomputer is mogelijk gebaseerd op de Roland TR-626, een 12 bit drumcomputer uit 1987. De drumsounds van beiden komen niet geheel overeen, waarbij die van de D-20 bovendien een hogere kwaliteit lijken te bezitten door gebruik van 16 bit samples.

Sequencer

De D-20 bevat een acht sporen sequencer met een aparte (negende) Rhythm Track. De mix capaciteiten zijn beperkt tot volume en panning. De editfuncties zijn beperkt tot quantize (tot 32e noten, geen groove opties) en overdubbing. Kopiëren en plakken zijn derhalve niet mogelijk. De sequencersectie werkt ook in de Performance Mode, zij het met de beperking dat slechts één patch gekozen kan worden. 'Songs' kunnen slechts extern, via de ingebouwde diskdrive worden opgeslagen.

Effecten

De effecten zijn beperkt tot vijf galmtypes en drie delaytypes. Zowel de galm- en de delay-effecten zijn naar hedendaagse begrippen weinig krachtig.

Geluidskarakter

De digitale oscillator en het digitale filter klinken tamelijk vlak en eendimensionaal, mogelijk veroorzaakt door de beperkte rekenkracht van de CPU. Bij hogere tonen treedt redelijk veel aliasing op, zowel bij gebruik van de oscillatoren als bij gebruik van PCM loops. De envelopes zijn redelijk snel en staan percussieve klanken toe. De combinatie van PCM sampleloops en digitale oscillatoren kan heldere, "glassy" klanken produceren. De ingebouwde ringmodulator geeft mogelijkheden voor belachtige geluiden.

Presets

Bekende en karakteristieke presets zijn: "Warm pad", "Digital Native Dance" (typisch gebruik van PCM loops), "Atmosphere", "Harmo pan", "Warm Bell".

Roland
algemeen: Roland - Ikutaro Kakehashi
producten: Synthesizers - Drumcomputers, Workstations, MC - Effecten - Overig